Hoofdpagina | Bachelor in het onderwijs: zorgverbreding en remediërend leren

Kinderen met leerproblemen deel 2


Studiepunten6Creditcontract mogelijkJa
Programmajaar1Examencontract mogelijkJa

Docenten

  • Absillis Margaretha
  • Yserbyt Sofie

Onderwijsvorm

  • Hoorcollege
  • Oefensessie
  • Groepswerk
  • Stage/praktijkoefening
  • Zelfstudie

Begincompetentie

Planmatig begeleider van leerlingen met specifieke onderwijsnoden
• Op zoek gaan naar kennis en advies omtrent de ontwikkelingsmogelijkheden van kwetsbare kinderen
• Het recht op communicatie en sociaal contact erkennen als fundamentele behoefte en als voorwaarde tot leren
• Signalen zien van problemen bij kinderen.
• Herkennen van signalen van leer-,gedrags- of ontwikkelingsproblemen bij het kind.
• Beluisteren van het beeld dat CLB, collega’s en ouders geven van een leerling met speciale noden
• Bevragen van collega’s omtrent diagnostische gegevens, schoolloopbaan en andere relevante informatie betreffende de leerlingen
• Zich bewust zijn van de vereiste om deontologisch om te gaan met gegevens van leerlingen
• In alle omstandigheden deontologisch correct omgaan met de gegevens van individuele leerlingen en hun omgeving
• Bereid zijn doelen aan te passen aan de individuele noden van leerlingen
• De nood erkennen aan systematische begeleiding van individuele leerlingen
• Op zoek gaan naar voorschriften en tips omtrent de aanpak van leerlingen met speciale noden
• Bereid zijn tot intensieve en individueel aangepaste evaluatie van leerlingen
• Zich verantwoordelijk voelen voor een systematische opvolging van leerlingen met speciale noden
• De betrokken partijen aanspreken en uitnodigen voor overleg

2.Vertaler van het onderwijsaanbod, de leerlijnen en inhouden uit diverse leerdomeinen, rekening houdend met de specifieke onderwijsnoden van de leerlingen
• Iedere individuele leerling in de groep erkennen en betrekken bij de activiteiten
• Op zoek gaan naar het kind achter het ‘label’
• Spontaan in interactie gaan met alle leerlingen, hoe verschillend zij ook zijn
• Het recht erkennen op individualisering van de aanpak bij leer-, gedrags- en ontwikkelingsverschillen in de klasgroep
• Kennis hebben van volgsystemen
• Objectief observeren in verschillende situaties en op verschillende ontwikkelingsdomeinen
• Herkennen van grote verschillen tussen kinderen
• Zich bewust zijn van de nood aan aanpassingen bij grote verschillen tussen leerlingen
• Lezen van de ondersteuningsvragen als indicaties voor aanpassingen van het klasaanbod
• Differentiatiemaatregelen tav de individuele leerlingen hanteren.
• Het belang kennen van communicatie en interactie voor de sociale en cognitieve ontwikkeling
• Geen pestgedrag tolereren in de klas- of schoolgroep
• Werk maken van verbondenheid in de klas
• Waarderen van spontane interacties en open communicatie tussen leerlingen
• Bevragen van de ouders en ondersteuners naar verbetering van de communicatiemogelijkheden
• Bereid zijn het tempo, het aanbod en de instructie aan te passen aan de individuele verwerkingsmogelijkheden van de leerling met speciale noden
• Verkennen en toetsen van kleine aanpassingen van het programma aan de noden van de leerling
• Zich bewust zijn van de nood aan afstemming van een geïndividualiseerd aanbod op het groepsprogramma, met het oog op aansluiting bij de klasgroep

3. Partner van ouders, leerlingen en een ruim team van betrokkenen uit de omgeving van de leerling met specifieke onderwijsnoden, vanuit een maatschappelijke verbondenheid
• Opkomen voor kwetsbare leerlingen
• Bevragen van collega’s naar procedures voor samenwerking
• Herkennen van problematische opvoedingssituaties
• Openstaan voor vragen en bekommernissen van alle partijen rond leerlingen met specifieke onderwijsnoden
• Een brede kijk hebben op factoren die tot problematische opvoedingssituaties kunnen leiden
• Op de hoogte zijn van de maatschappelijke structuren van achterstelling
• (In)formele contacten met alle ouders kunnen aangaan
• Bewust zijn van de risico- en beschermende factoren van de betrokken partijen
• Zich informeren over betekenisvolle relaties voor de leerling
• Bereid zijn tot langdurige samenwerking
• Zich informeren over de rol van paramedici, vakcollega’s, ondersteuners en andere professionelen in de begeleiding van leerlingen met speciale noden
• Oog hebben voor de aanvaardings- en verwerkingsprocessen bij leerlingen, ouders en familie

4. Coach van collega’s en coördinator van beleidsondersteunende maatregelen bij de implementatie van het planmatig handelen op klas- en schoolniveau
• De expertise van anderen (h)erkennen
• Informatieve vragen stellen over de onderwijspraktijk en –ervaringen van anderen
• Delen van ervaringen uit de eigen onderwijspraktijk
• De onderwijspraktijk observeren in meerdere scholen
• Een ondersteunende rol opnemen in schoolprojecten die onderwijsvernieuwing en visie-ontwikkeling nastreven
• Bestaan en belang van een schoolcultuur onderkennen

5. Zichzelf sturende en geëngageerde persoon die voortdurend leert uit eigen en andersmans ervaringen en uit meerdere bronnen
• Zich aangesproken en betrokken voelen wanneer informatie over zorgbreed werken op leerling-, klas- of schoolniveau in de actualiteit is
• De noodzaak erkennen van open communicatie rond het eigen handelen als middel tot leren in de praktijk
• Zich bewust zijn van zijn handelingsverlegenheid t.a.v. specifieke zorgnoden op leerling-, klas- en schoolniveau
• Geloven in het eigen aandeel in de ontwikkeling van het zorgbrede werk op leerling-, klas- en schoolniveau
• De eigen maatschappelijke verantwoordelijkheid t.a.v. specifieke zorgnoden op leerling-, klas- en schoolniveau zien

Eindcompetentie

1. Planmatig begeleider van leerlingen met specifieke onderwijsnoden.
1.1. Een positieve grondhouding bezitten met betrekking tot de mogelijkheden en toekomstkansen van de leerlingen.
- De cursist gaat actief op zoek gaan naar leerkansen via observatie, interactie en via gebruik van beschikbare hulpmiddelen.
- De cursist neemt een positieve grondhouding aan m.b.t. de mogelijkheden en toekomstkansen van kinderen met een leerprobleem.
- De cursist benoemt krachten bij kinderen als fundamentele bouwsteen voor en opening in de begeleiding van kinderen met een leerprobleem
1.2. Gegevens verzamelen, selecteren en ethisch correct hanteren als basis voor een goede beeldvorming van de leerling en herkenning van zijn noden.
- De cursist interpreteert genormeerde spelling- en wiskundetesten die objectief en volgens standaardinstructies zijn afgenomen.
- De cursist maakt gebruik van zoveel mogelijk schrijfproducten bij het signaleren en analyseren van spellingproblemen.
- Via gesprekstechnieken en vertrekkend van gemaakte rekenoefeningen bespreekt de cursist met een leerling hoe hij de oplossing gevonden heeft en welke strategieën gehanteerd werden.
- De cursist selecteert en rapporteert de meest relevante gegevens over kinderen met leerproblemen (rekenen.)
- De cursist gaat in overleg met collega’s, ouders, CLB, directie e.a. over kinderen met leerproblemen (rekenen).
- De cursist formuleert hypothesen omtrent de oorzaken en de aard van leerproblemen (rekenen).
- De cursist formuleert ondersteuningsvragen voor kinderen met leerproblemen (rekenen).
1.3. Individuele doelen formuleren en gebruiken als basis voor de planning, uitvoering en opvolging van de begeleiding en het onderwijs van de leerling met
speciale noden.
- De cursist selecteert voor kinderen met een leerprobleem (spellen, rekenen), in overleg, op basis van een ondersteuningsvraag, relevante doelen, rekening houdend met een breed toekomstperspectief van het kind en met de gegeven context.
- De cursist koppelt, in overleg, prioritaire doelen voor kinderen met een leerprobleem (spellen, rekenen), aan de ondersteuningsvraag, op individueel niveau en gelinkt aan de doelen op groepsniveau.
1.4. Coördineren van het planmatig handelen ten aanzien van leerlingen met specifieke
onderwijsbehoeften.
- De cursist kent de verschillende fasen uit het proces van handelingsplanning m.b.t. leerproblemen (spellen, rekenen).
- De cursist hanteert de fasen van handelingsgericht werken met een voortdurende bijsturing en verfijning van elk van de stappen.
- De cursist geeft aan meerdere partijen die betrokken zijn bij de opvolging van het kind een correcte en gepaste formulering weer van de specifieke onderwijsnoden, de mogelijkheden en beperkingen van het kind.
- De cursist maakt heldere afspraken over aanpak en opvolging (miv de voorbereiding van een kindbespreking, de planmatige aanpak en de verantwoording in een dossier en/of verslag dat de beeldvorming, de doelen, de aanpak en de opvolging weergeeft.
- De cursist evalueert de verschillende fasen in de handelingsplanning

2. Vertaler van het onderwijsaanbod, de leerlijnen en inhouden uit diverse
leerdomeinen,rekening houdend met de specifieke onderwijsnoden van de leerlingen.
2.1.Waarderen van de diversiteit in de klasgroep, als uitdaging voor het zoeken naar
aanpassingen en als meerwaarde voor het leerproces van iedere leerling.
- De cursist gebruikt en versterkt de groepsdynamiek als leerbevorderende factor voor alle leerlingen en zet deze gevarieerd en doelgericht in als middel tot interactie en samenwerking.
- De cursist hanteert een leerbevorderende, responsieve onderwijs- en begeleidingsstijl hanteren t.a.v. individuele leerlingen met leesproblemen (oa. dmv contextuele leerlingbegeleiding).
2.2. Diversiteit breed observeren en in kaart brengen.
- De cursist analyseert objectief verzamelde gegevens (uit onder andere het LVS) om de aanpak van reken- en spellingsinitiatieven te kunnen organiseren in de lagere school.
2.3. Differentiëren van het aanbod en de aanpak, op basis van de leer-, gedrags- en
ontwikkelingsverschillen in de groep.
- De cursist past verschillende klassikale werkvormen toe bij het bevorderen van het juist spellen voor specifieke klasgroepen.
- De cursist stelt taakgerichte spelling- of rekenbladen met schrijfstappen op, aangepast aan de noden van de leerlingen.
- De cursist geeft, rekening houdend met de leerprincipes, een gespecialiseerde, op het kind gerichte begeleiding die aansluit bij de reken- of spellingsmethode van de klas.
2.5. Een deskundige en evenwichtige afstemming bieden van het onderwijsaanbod -
inclusief de leerlijnen - op de specifieke onderwijsnoden van de leerlingen,
rekening houdend met een breed toekomstperspectief, maatschappelijke
participatie en alle leerdomeinen.
- De cursist weet welke spellingstrategieën kinderen met bepaalde spellingproblemen best hanteren.
- De cursist kent voorbeelden van maatregelen die genomen worden bij de begeleiding van leerlingen met specifieke rekenbehoeften als STICORDI-maatregelen en past deze toe in de eigen schoolsituatie.
- De cursist kan bij het begeleiden van individuele leerlingen met reken- of spellingproblemen ook de mogelijkheid van compenseren en dispenseren bespreken als het remediëren onvoldoende lukt.

3. Partner van ouders, leerlingen en een ruim team van betrokkenen uit de omgeving van
de leerling met specifieke onderwijsnoden, vanut een maatschappelijke verbondenheid.
3.1. In de samenwerking model staan voor een realistische en emancipatorische
begeleiding.
- De cursist betrekt ouders bij het opstellen van een handelingsplan rekening houdend met dromen en toekomstplannen die ouders voor hun kinderen koesteren.
- De cursist erkent en waardeert het geloof dat ouders tonen in de mogelijkheden van hun kind.
- De cursist heeft een positieve kijk op de eigen inbreng van ouders en leerlingen en licht die toe in gesprekken met de betrokkenen.
- De cursist stelt netwerken en andere vormen van ondersteuning ter beschikking van de ouders, indien hun kind lreken-/spellingproblemen heeft.
- De cursist weet hoe hij diagnostiserend rekenonderwijs kan uitvoeren.
3.3. Planmatig samenwerken aan een duurzame interactie met de buurt en de
schoolomgeving.
- De cursist bevraagt op betrokken en actieve wijze het kind, de ouders en het team met betrekking tot een wenselijke en mogelijke aanpak van reken- of spellingsproblemen.
- De cursist gaat met de betrokken partijen een voortdurende dialoog aan rond de handelingsplanning en de dagelijkse begeleiding van de kinderen met reken- of spellingsproblemen.
3.4. Constructief samenwerken met het hulpverleningsnetwerk.
- De cursist gaat met ouders, teamleden,,.. in dialoog rond de handelingsplanning en de dagelijkse begeleiding van de leerlingen met reken- of spellingsproblemen.
- De cursist neemt initiatieven zoals vaststellen van evaluatiedata van besprekingen voor leerlingen met reken- of spellingsproblemen.
- De cursist streeft actief naar een transdisciplinaire aanpak (HGW) waarbij ieders mening ertoe doet en dit vooral ivm rekenen en spelling..

4. Coach van collega’s en coördinator van beleidsondersteunende maatregelen bij de implementatie van het planmatig handelen op klas- en schoolniveau
4.1. Ruime coachingvaardigheden ontwikkelen en collegiale ondersteuning bieden
- De cursist deelt ervaringen uit de eigen onderwijspraktijk ivm spelling en rekenen.
4.2. Beleidsondersteuning bieden met betrekking tot onderwijsvernieuwing, projecten en schoolvisie
- De cursist onderkent het belang van het hebben van een visie over spelling en rekenen om een ondersteunende rol te kunnen opnemen bij visieontwikkeling in de eigen school.

5. Zichzelf sturende en geëngageerde persoon die voortdurend leert uit eigen en
andermans ervaringen en uit meerdere bronnen.
5.1. Bereid zijn zich voortdurend te informeren en bij te scholen mbt zorgbreed werken
op leerling-, klas- en schoolniveau.
- De cursist zoekt literatuur en media met actuele informatie over zorgbreed werken op leerling-, klas- of schoolniveau m.b.t. het opleidingsonderdeel op en verwerkt deze mbt spelling en rekenen.
5.2. Bevragen, overleggen en voortdurend bijsturen van het eigen handelen.
- De cursist bevraagt actief het eigen handelen.
- De cursist is bereid tot intercollegiale (= met medecursisten) uitwisseling van expertise.
- De cursist stuurt waar nodig het eigen handelen in de klaspraktijk bij o.b.v. deze intercollegiale uitwisseling.




Inhoud

Spelling:
1. Signaleren van spellingproblemen
Zicht op een normale spellingontwikkeling
Preventie van spellingproblemen:
visie - afspraken op schoolniveau - kennis leerplan
Hoe tijdig signaleren via leerkracht, ouders, toetsen?
Zicht op mogelijke spellingproblemen
Kennismaking met toets- en remdiëringsmateriaal

2. Analyseren en diagnosticeren van spellingproblemen
Kennisname van spellingprincipes
Kennisname van spellingstrategieën
Kennisname: hoe een foutencassificatie maken?
Formuleren en toetsen van hypotheses
Spellingstoornis:Wat is dysorthografie?

3. Aanpak en begeleiding van spellingproblemen.
Kenmerken van een passende begeleiding, gesteund op leerprincipes
Handelingsplan spelling: HGW
Kennismaken met hulpschema's spelling en schrijfstappen spelling
Voorbeelden van mogelijke aanpakken op individueel-, klas- en schoolniveau.

Rekenen deel 2
1. Signaleren van rekenproblemen
Kennisname van verschillende theoretische standpunten.
Onderscheid rekenprobleem en rekenstoornis (dyscalculie)
Hoe tijdig signaleren via leerkracht,ouders,toetsen?
Kennismaken met toets- en remdiëringmaterialen.

2. Diagnosticeren van rekenproblemen
Stappen in de diagnose
Hoe een foutenclassificatie maken?
Formuleren en toetsen van hypotheses.
Voorbeelden van diagnosticerend onderwijs.
Het diagnostisch gesprek: technieken en oefening.

3. Rekenhulp en leerprincipes
Kenmerken van een goede begeleiding, gesteund op leerprincipes
Visie aangaande een handelingsplan (HGW) en de rol van de betrokkenen
Voorbeelden van mogelijke aanpakken op individueel-, klas- en schoolniveau.

4. Domein: Vermenigvuldigen en delen: van signaleren naar handelen
5. Domein meten: de klok: van signaleren naar handelen
6. Domein getallenkennis: breuken en procenten: voorbeeld van mogelijke aanpak van
preventief en diagnosticerend onderwijs

Studiematerialen

Meer info op de cursussen- en boekenlijst.

Cursussen

  • Cursus

Toledo (Digitale leeromgeving)

  • Opdrachten en studiemateriaal op Toledo

Evaluatie

Nederlands
Eerste examenkans - tweede examenperiode - 100% opdrachten
Tweede examenkans - derde examenperiode - 100% opdrachten

Eerste examenkansTweede examenperiode (juni)Opdrachten100%
Tweede examenkansDerde examenperiode (augustus)Opdrachten100%